Alles wat u doet kost energie. Om te lopen, slapen en zelfs denken heeft uw lichaam energie nodig. Die energie wordt verkregen uit voeding. Uiteraard is de hoeveelheid energie die een product levert heel verschillend: van een wortel krijgt u minder energie dan van een grote biefstuk. En sommige voedingsmiddelen leveren snel energie op terwijl dat bij andere voedingsmiddelen een stuk langer duurt. Om de precieze hoeveelheid energie die een voedingsmiddel levert uit te drukken wordt meestal de term calorie gebruikt.

 

Een calorie is een meeteenheid voor energie. De meest gangbare definitie is dat 1 calorie de hoeveelheid warmte uitdrukt die nodig is om 1 gram water 1 graad Celsius te verwarmen bij een druk van 1 atmosfeer. Dit is echter zo weinig dat calorieën meestal per 1000, zogenoemde kilocalorieën, worden uitgedrukt. De begrippen Calorie en kilocalorie worden vaak met elkaar verward. Daar waar vaak de term calorie wordt gebruikt wordt eigenlijk kilocalorie bedoeld. En dat is wel iets om goed op te letten.

 

Een andere meeteenheid voor energie is de joule. Het begrip joule is wereldwijd erkend en daarom geschikter om de energiewaarde van producten uit te drukken. De term calorie wordt echter nog steeds het meest gebruikt, omdat deze het meest ingeburgerd is.

 

De calorieën van voedingsmiddelen die alleen energie leveren zonder dat ze waardevolle voedingsstoffen bevatten, zoals vitaminen en mineralen, worden lege calorieën genoemd. Voorbeelden hiervan zijn suiker of alcohol.

Calorieën leveren energie. Het hangt af van de hoeveelheid energie die u verbruikt hoeveel calorieën u dagelijks nodig heeft: een topsporter verbruikt meer energie dan iemand die de hele dag aan zijn bureau zit. Ook verandert uw caloriebehoefte varieert naar mate u ouder wordt leeftijd. Iemand in de puberteit die nog groeit, heeft bijvoorbeeld meer energie nodig dan iemand die volwassenen is. Onderstaande tabel bevat een richtlijn voor de hoeveelheid calorieën die u dagelijks nodig hebt.

 

Calorieën per dag

 

Hieronder vindt u de energiebehoefte per dag per leeftijd. In de eerste tabel vindt u de energiebehoefte van een vrouw en in de tweede tabel vindt u de energiebehoefte van een man. De energiebehoefte is zowel in kilojoules als kilocalorieën weergegeven.

 

Energiebehoefte voor vrouwen en mannen

 

Energiebehoefte van een vrouw met een weinig actieve leefstijl**
leeftijd kJ Kcal
01-03 jaar        4200    1000
04-08 jaar        5700    1400
09-13 jaar        8600    2100
14-18 jaar        9200    2200
19-30 jaar        9000    2100
31-50 jaar        8400    2000
51-70 jaar        8000    1900
70-90 jaar        6700    1600


Energiebehoefte van een man met een weinig actieve leefstijl**
Leeftijd kJ kcal
01-03 jaar        4500    1100
04-08 jaar        6200    1500
09-13 jaar        9400    2200
14-18 jaar      12100    2900
19-30 jaar      11400    2700
31-50 jaar      10700    2500
51-70 jaar        9700    2300
70-90 jaar        8000    1900

** zittend werk en weinig beweging in de vrije tijd. De meeste Nederlanders hebben tegenwoordig een weinig actieve leefstijl. Bij het beoefenen van een topsport, zwaar lichamelijk werk of bij zwangerschap en het geven van borstvoeding, heeft het lichaam behoefte aan meer energie.

 

Te veel calorieën per dag

 

Steeds meer mensen kampen met overgewicht. De oorzaak is meestal een combinatie van teveel eten en te weinig beweging zodat we dagelijks meer calorieën binnenkrijgen dan we verbruiken. Soms wordt overgewicht veroorzaakt door stofwisselingsziekten zoals een traag werkende schildklier maar het kan ook ontstaan door medicijn gebruik. Vaker is een combinatie van factoren zoals genetische aanleg, weinig lichaamsbeweging en te veel calorieën de oorzaak van overgewicht. Helaas eten veel mensen te veel en ongezond.

Wie overgewicht heeft loopt een vergroot risico op allerlei ziektes, zoals:

- Suikerziekte.
- Hart- en vaatziekten.
- Hoge bloeddruk.
- Sommige vormen van kanker.
- Galziekten.
- Gewrichtsaandoeningen.
- Slaapstoornissen.

 

Als u minder calorieën eet dan u verbruikt, valt u over het algemeen af. Sommige mensen vallen echter meer af dan goed voor ze is. Door gebrek aan eetlust als gevolg van een ziekte bijvoorbeeld of door een eetstoornis zoals anorexia nervosa of boulimie. Langdurig ondergewicht kan ernstige gevolgen hebben voor uw gezondheid zoals

- moeheid en lusteloosheid.
- het uitblijven van de menstruatie.
- botontkalking.
- hartproblemen.
- darmproblemen.
- en in extreme gevallen tot de dood leiden.

Wanneer u ondergewicht heeft of één of meerdere van bovenstaande klachten dan is het belangrijk om op zeer korte termijn een afspraak met uw huisarts te plannen.

 

Waar zit vet?

 

Het teveel aan calorieën wat u dagelijks binnenkrijgt wordt opgeslagen in de vorm van vet.
Daarbij is het ongezonder wanneer het vet rond het middel zit (“appelvormig”) dan op andere delen van het lichaam, bijvoorbeeld de billen (“peervormig”). Dit komt omdat vet rond de middel zich ook opslaat rondom de organen en dat kan tot gezondheidsproblemen kan leiden. Helaas is dit genetisch bepaald en heeft u hier geen invloed op. Mannen worden over het algemeen eerder appelvormig dik dan vrouwen.