"In de lente moet men de eetkamer en de tafel met bloemen bestrooien, in de zomer met verse blaadjes en bloemen, in de herfst met druiven, geurige appelen en peren...
aan het begin van de maaltijd moet men iets kleins en lichts eten...zachtgekookte eieren en een rauwe, groene salade met kruiden, olie en azijn". Adviezen van dokter Gheraert Vorselman in Eenen Nyeuwen Coock Boeck (Antwerpen, 1560). Hij geeft recepten voor interessante salades als een combinatie van kropsla, borage, munt, peterselie, wilde marjolein, venkel en venkelbloemen, kervel, zurig en andere geurige kruiden, aangemaakt met weinig olie en meer azijn of van jonge posteleinblaadjes met gehakte ui en een vinaigrette met peper en kaneel. Precies wat nu te vinden is in elegante Nederlandse restaurants en een bewijs van een heel oude voorliefde voor verse kruiden en groenten.
Toch bleef de gewoonte om een maaltijd te beginnen met een salade lange tijd een privilege van de kleine minderheid waarvoor kookboeken werden geschreven. Pas in de vijftiger jaren van de vorige eeuw kwam iets rauws vooraf in de mode.
De meeste Nederlanders gebruiken twee broodmaaltijden per dag: ontbijt en lunch. Dat laatste waarderen ze graag op met slaatjes en warme hapjes. Die warme snacks stammen vaak af van het "borreluurtje", alweer iets dat vroeger alleen was voorbehouden aan rijke handelslui of adel, die thuis of in hun favoriete cafe' om 17.00 uur een borreltje of bittertje dronken in combinatie met een bittergarnituur. Veel te duur voor de gewone man. Hij kon zich iets dergelijks alleen veroorloven op verjaardagen of andere festiviteiten. Tegenwoordig zijn deze echter wijdverbreid.
De favoriete drankjes zijn nog steeds jenever en bier voor de heren, terwijl de dames witte wijn nemen als ze bessenjenever of brandewijn met suiker te ouderwets vinden. Veel goede cafes hebben een speciale borrel-tafel voor vaste klanten.
Behalve eenvoudige hapjes hebben de Nederlanders ook meer verfijnde voorgerechten ontwikkeld, waarvan sommige tegenwoordig bij iedereen op tafel komen. Uit dit alles is de hier volgende selectie gemaakt.