“Ik ben bereid te knielen voor degene die pelmeni heeft bedacht” stond in de brochure van 1879, waar dit lekkere gerecht voor het eerst bekend gemaakt werd.
En wat is het voor een gerecht, waarvan de bekendheid zo groot is?
Gedurende vele eeuwen blijft pelmeni een van de populairste gerechten voor veel bevolkingsgroepen.
Waar komt Pelmeni vandaan?
In West-Europa bestaat een legende, dat pelmeni is uitgevonden door een monnik in een klooster in de tijd van de 30-jarige oorlog in de vastenperiode. Die monnik vond toevallig een groot stuk vlees en heeft het vlees gehakt en gemengd met kruiden en specerijen en gerold in deeg met roomboter. Bij ons kwamen de Pelmeni van Finse stammen. In Siberië werd gesproken dat pelmeni in grote hoeveelheden werd gemaakt en voorraden werden ingevroren en meegenomen op reis naar verre bestemmingen. Op een kampvuurtje werden de pelmeni in kokend water gegooid en in enkele minuten had men een lekkere maaltijd. De naam ‘Pelnjan’ transformeerde in pelmeni wat “broodoortjes” betekent.
Oorspronkelijke bevolking van de Oeral gebied- permjaken en udmurten – zo werd het gerecht ‘’pelnjan’’ genoemd, wat betekend ‘’deeg oor’’ (pel-‘’oor, oortje’’, njan- ‘’deeg, brood’’). Vervolgens is op deze manier de benaming voor dit origineel gevormde gerecht uitgevonden. Met de tijden is het woord pelnjan veranderd in ‘’pelmjan’’ en vervolgens – in ‘’pelmen’’.
Vanaf het begin al werden pelmeni gemaakt met vlees, maar de vulling kan heel verschillend zijn. Bij de oude Oeralen hadden pelmeni een rituele betekenis: gerecht werd symbolisch belichaamd in offer brengen van alle soorten vee, die de mens bezat. Daarom bestaat de traditionele oeralse vleesvulling uit drie soorten vlees- rund, lams en varken, die worden samengevoegd in streng bepaalde porties: voor elke kilogram gehakt op de rund- 45%, lams- 35% en varken- 20%.
Van de Oeralen-permjaken hebben later de Tataren geleerd hoe je pelmeni maakt, marielen en russen. Toch is hun smaak veranderd. Zo hebben de Tataren de vulling veranderd in alleen lams, russen maakten de vulling eerst alleen van de rund, vervolgens van rund en varken. Vette varken en magere rund vroeg om meer peper en knoflook, maar de lams- ui, tenslotte werd de smaak van pelmeni toch perfect en Oerals.
Behalve vlees-pelmeni heeft de Permse keuken zich uitgebreid tot pelmeni met paddenstoelen, ui, raap en zuurkool. Litouwse gerechten zoals pelmeni zijn ontleend uit de oosterse keuken nog in de periode van de middeleeuwen. Van de bereidingstechnologie en uiterlijk zijn ze niet te onderscheiden van de gerechten van de voorvaders.
In de Slavische keuken bestaan heel veel soorten pelmeni, te onderscheiden van elkaar door middel van de vulling en de vorm. Als vulling word gebruikt vlees van verschillende soorten (rund, varken, berenvlees en hertenvlees). Heel erg lekker word bevonden de vulling uit de verschillende soorten vlees. Heel goed zijn ook pelmeni met vis, met kip, met paddenstoelen, verschillende groenten. Siberische mensen voegden bij de vulling- voordat het gevuld werd- geraspte ijs (of ijskoude water), vervolgens werd het in de kou gezet: pelmeni met koud gehakt is makkelijker te maken en later eenmaal bereid blijft het vlees zacht en sappig. Eenmaal voorbereid worden pelmeni op de plank gelegd gestrooid met meel en naar buiten gebracht in de kou. Nadat ze zijn helemaal bevroren, worden ze allen in schone zakken gestopt en wordt bewaard in de kou. Op deze wijze klaargemaakte kreeg de pelmeni die geheimzinnige kreuk, die hem laat lijken op het oortje.
Echte pelmeni worden handmatig gemaakt: uitrollen een niet te grote ronde stukjes deeg die gevuld worden (theelepel) voor elke pelmen apart. Vulling wordt gelegd in het midden van het ronde deeg, makkelijk dichtgeplakt, zachtjes met de vingers plat geduwd in het midden en krijgt de juiste, mooie klassieke vorm. Zonder enige restjes!
Bij heel veel volken was het bereiden van pelmeni heel erg geliefd in huiselijke omstandigheden of feestjes of zelfs in ritueel gebaar. In die zelfde Fin- ugorse stammen, werden alleen maar zwangere vrouwen toegelaten en het bereiden werd begeleid met langgerekte liedjes.