De Oezbeekse keuken geniet een heel oude traditie. Zij verschilt van anderen door een eigen kookwijze en het veelvuldige gebruik van ingrediënten zoals tarwe, gerst, wortelen, uien, sesam, meloen, pompoen, watermeloen, linzen en rapen. Betreffende fruit heeft men verder de keuze tussen druiven, perziken, peren, appels, meloenen, abrikozen, kersen, vijgen, pruimen en bessen.
Oezbeken genieten een grote keuze aan vegetarische– en deegwaren gerechten, vermengd met vlees van vooral geiten, schapen, kip en rund. Vermits Oezbekistan een moslimstaat is, komt varkensvlees in beginsel niet op tafel, tenzij bij etnische minderheden. Vlees wordt zeer veel gegeten in een bereiding met vet, olie, wortelen en uien. De Oezbeek is gewend aan ‘zeer goed gevulde borden’. Voor de bereiding van maaltijden kan de Oezbeek een beroep doen op diverse kruiden en specerijen. Zij drinken niet alleen melk van de koe, maar ook van geit en schaap. In gebieden waar kamelen gefokt worden, drinkt men tevens merrie- en kamelenmelk, kumys genoemd of chal (gefermenteerde melk). Elke maaltijd begint en eindigt met thee. Voor de hoofdschotel worden zoetigheden, kleine patisserie en fruit en groente aangeboden.

Specialiteiten

Pilaf (of plov). Pilaf is het belangrijkste nationale gerecht. Het is een mengsel van rijst en schaap met grote hoeveelheden wortelen, uien en gekruid met specerijen. Pilaf wordt gekookt volgens oude recepten en er zijn verschillende varianten. Pilaf wordt tevens klaargemaakt voor bijzondere ceremoniëlen. Elke regio koestert zijn recepten. Pilaf wordt soms met de vork gegeten, soms met de lepel. Bij pilaf hoort het nationale platte brood.
Een festiviteit in Uzbekistan is de Ochtend Pilaf.

Sumaliak: In vroegere tijden werd sumaliak vooral klaargemaakt als ritueel gerecht bij de aanvang van de lente. Sumaliak wordt gemaakt van tarwe spruiten en gekookt in grote ketels met olie uit katoenzaad en tarwebloem. Het koken duurt 10 tot 12 uur! Hierbij hoort gezang. De sumaliak wordt opgediend wanneer hij is afgekoeld. Oezbeken gaan ervan uit dat dit gerecht de lichamelijke en de geestelijke kracht verhoogt. Een eenvoudige legende maakte sumaliak populair. Nomaden uit het oosten belegerden een versterkte stad bij de oevers van de Oxus (Djaihun). Toen de voedselvoorraden uitgeput geraakten, besloot de bevelhebber de overblijvende zakken tarwe spruiten te koken. Dit gaf de verdedigers een onverwachte kracht en zij versloegen de vijand.
Shurpa & Mastava: Diverse shurpa en mastava bereidingen behoren tot de geliefde bouillons. Ze worden met vet vers of gebakken vlees gekookt. Meestal wordt lamsvlees toegevoegd en hoeveelheden wortelen en vers gesneden uien ontbreken evenmin. Bij shurpa worden soms erwten en rapen toegevoegd en in sommige gebieden bereidt men dit gerecht met tomaten en aardappelen. Van shurpa worden meestal twee soorten aangeboden: één met gebakken vlees (qovurma), één met vers vlees (qainatma). Het vlees wordt toegevoegd in grote brokken en groente worden toegevoegd. Alles wordt traagjes gekookt op een vrij lage temperatuur.
Mastava is een variatie van shurpa. Hiervoor wordt meestal gebakken vlees gebruikt. Een half uur voordat de bouillon mag koken, wordt rijst toegevoegd. In sommige gebieden doet men dat één uur op voorhand.
Ugra Soep: Ugra soepen zijn erg populair. Zij worden bereid met noedels die in Oezbekistan worden geproduceerd. De soep wordt gekookt met bouillon en verse of zure melk. De deegwaren worden gemaakt met water of melk en soms wordt een kleine hoeveelheid boter en eieren toegevoegd. Na een half uurtje wordt de deeg in dunne lagen gesneden en verknipt tot strips van 8 tot 10 centimeter. Dan worden die met bloem besprenkeld en vervolgens gesneden. Vlees, aardappelen, wortelen en uien in kleine blokjes worden gebakken met toevoeging van verse tomaten. De gebakken groente worden overgoten met koud water en nadien gekookt.
Zout wordt toegevoegd, een tiental minuten voor het koken wordt het vuur op zijn hoogste gezet en dan worden de noedels erbij gedaan.
Chuchvara: Chuchvara wordt soms varak-chuchvara (ronde deegbolletjes met vlees) genoemd. De bereiding duurt ongeveer drie kwartier. Schaap of rund wordt in héél kleine stukjes versneden of fijn gehakt en toegevoegd bij een mengeling van tarwebloem, eieren, water, zout, peper en komijn. Het koken gebeurt in zout water of in bouillon. Chuchvara wordt opgediend met yoghurt, zwarte pepers en uienringen die werden gebakken met tomaten of met zure crème.
Manty: Dit gerecht is zo geliefd dat het meestal wordt aangeboden na de hoofdschotel.
Het is afkomstig uit de Ferghana Vallei en staat op het menu in Samarkand, Tasjkent en Buchara.
Manty is eveneens een bereiding van deeg, fijngehakt vlees en groente. Het wordt gestoomd in 'kaskans' en opgediend met yoghurt of zure crème. Manty wordt klaargemaakt in kubusjes van 12 op 12 centimeter.
Samsa: Samsa wordt op een andere manier gereed gemaakt in elke regio. Vlees, pompoen en groente behoren tot de ingrediënten. Zij worden toegevoegd aan een vrij hard deeg. Het geheel wordt in kleine stukken gesneden en gebakken in een warme oven.
Laghman: De keuken kent twee soorten laghman: kesma laghman en chuzma laghman. De chuzma wordt het meest aangeboden, maar de kesma kent een oudere traditie. Het zijn eveneens deeggerechten die in warm zout water worden gekookt. Ze worden voorgeschoteld met een saus gemaakt van tarwe, aardappelen, wortelen, uien en tomaten. De ingrediënten van de saus worden vooraf gebakken. In de regio's van Tasjkent en Ferghana worden tevens rode pepers en rapen toegevoegd.
Naryn: Ook Naryn is een deeggerecht. Het bestaat uit noedels, begoten met een bouillon.
Bovenop komen reepjes vlees of kazy (paardenvlees worstjes).